Ergoterapi Çocuğuma Nasıl Fayda Sağlar?

Ergoterapi, çocuğun günlük yaşamında karşılaştığı zorlukları anlamaya ve çözmeye yardımcı olur. Aşağıda nasıl fayda sağlayabileceğine dair bazı noktaları görebilirsiniz.

1. Günlük Yaşam Becerilerini Geliştirir: Uyku, yemek yeme, giyinme, diş fırçalama, banyo yapma, tuvalet eğitimi gibi temel günlük yaşam aktiviteleri çocuklar için bazen zor olabilir. Ergoterapist, bu becerileri destekleyici stratejiler ve oyun temelli aktiviteler ile çocuğun bağımsızlığını artırır.
2. İnce Motor Becerilerini Destekler: Çocuk makas kullanma, yazı yazma, düğme ilikleme, fermuar çekme gibi ince motor becerilerinde zorlanıyor olabilir. Ergoterapi, aktiviteye yönelik algı ve aksiyon başlıklarında çalışmalar ve düzenlemeler yaparak bu becerileri güçlendirir
3. Duyusal İşlemleme Problemlerini Ele Alır: Bazı çocuklar, duyusal bilgileri (dokunma, görme, ses, tat, koku, hareket, denge) işlemleme konusunda zorluk yaşayabilir. Örneğin, bir çocuk yüksek seslerden korkabilir veya duymayabilir, dokunmaya karşı aşırı hassas olabilir veya dokunulduğunu hissetmeyebilir. Ergoterapi, bu duyusal hassasiyetleri yönetmek ve çocuğun çevresine daha iyi uyum sağlamasına yardımcı olmak için duyusal entegrasyon stratejileri kullanır.
4. Sosyal ve Oyun Becerilerini Geliştirir: Oyun, çocuklar için sadece eğlenceli bir aktivite değil, aynı zamanda öğrenme, hayata katılma ve gelişim sürecinin önemli bir parçasıdır. Ergoterapi, sosyal becerileri ve oyun yeteneklerini geliştirerek çocuğun yaşıtları ile daha iyi etkileşim kurmasını sağlar.
5. Okul Başarısını Destekler: Ergoterapistler, çocukların okulda yazı yazma, dikkatini toplama, öğrenme, öğretmen yönergelerini takip etme, görevleri tamamlama ve sosyal beceriler gibi akademik başarıyı etkileyen faktörlerdeki zorluklarına odaklanır. Ergoterapi, çocuğun bu alanlarda daha başarılı olmasını sağlayarak akademik gelişimini destekler.
6. Özgüven ve Bağımsızlığı Artırır: Bir çocuk, günlük yaşam aktivitelerinde daha bağımsız hale geldikçe kendine olan güveni de artar. Ergoterapi, çocuğun kendi başına başarılı olmasını sağlayarak motivasyon ve özgüvenini geliştirir.
7. Bilişsel Gelişim ve Algıma Becerisini Artırır: Görsel algı, problem çözme, hafıza ve planlama gibi bilişsel becerilerde yaşanan zorluklar, çocuğun okul ve günlük yaşam performansını etkileyebilir. Örneğin, çocuğunuz söyleneni anlama ve yerine getirmede, ertesi günün çanta hazırlama planını yapmada, nesneleri ayırt etmede, harfleri tanımada ya da yönleri kavramada sorun yaşıyorsa, ergoterapi bu bilişsel ve algısal alanları destekleyebilir.

Çocuğunuza özel daha fazla soru ve cevap için ulaşabilir.

Ergoterapiye İhtiyacı Olan Çocuğun Belirtileri

Ergoterapiye ihtiyaç duyabilecek bir çocuğu anlamanın yolu, çocuğun serbest zamanda, günlük yaşamda, okulda, oyun sırasında ve sosyal etkileşimlerinde yaşadığı zorlukları dikkatle gözlemlemekten geçer. Aşağıda, çeşitli alanlarda sık karşılaşılan bazı belirtiler ve bu belirtilerin hangi durumlarda ergoterapiye yönlendirilmesi gerektiği kısaca açıklanmıştır:

1. İnce Motor Becerilerde Gecikmeler

• Kalem Tutma ve Yazı Yazma: Bir çocuk, kalemi doğru bir şekilde tutamıyorsa, bazen doğru bazen yanlış tutuyorsa, yazarken zorlanıyorsa veya yazdığı harfler okunaksızsa ya da yazı yazarken çok bastırıyorsa, kalemi çok sıkıyor veya çok gevşek bırakıyorsa…
• Makas Kullanma: Bir çocuk, kâğıdı düzgün kesemiyor ya da makası kontrol edemiyorsa, makası uygun ergonomik şekilde tutamıyorsa kısaca makasla kesme görevlerde zorlanıyorsa…
• Giyinme ve Bağcıklı Ayakkabı Bağlama: Bir çocuk düğme iliklemeyi, fermuar çekmeyi, ayakkabı bağcığı bağlamayı yapamıyorsa veya geç öğrendiyse…

2. Kaba Motor Beceriler ve Denge Problemleri

• Koşma, Zıplama ve Tırmanma: Bir çocuk, koşarken sık düşüyorsa, merdiven çıkma ve inmede zorlanıyorsa veya daha önce zorlanmışsa, dengesini kontrol etmekte zorluk yaşıyorsa, zıplamada parmak uçları yerle teması kesmiyorsa, tramboline çıkmaktan tedirgin oluyorsa, çoğunlukla sarsak ve sakar görünüyorsa…
• Top Yakalama ve Atma: Bir çocuk, yaşına uygun top yakalama veya atma gibi aktivitelerde zorluk çekiyorsa… 

3. Duyusal İşlemleme Sorunları (Duyu Bütünleme)

• Hassasiyet (Hiperreaktivite): Bir çocuk, belirli dokulara, tatlara, seslere, hareketlere, görüntülere, vb. karşı aşırı tepki veriyorsa, örneğin giysilerin etiketlerinden rahatsız oluyor veya belirli yiyeceklerin dokusun veya kokusuna karşı tiksiniyorsa, vb…
• Az Duyarlılık (Hiporeaktivite): Bir çocuk, seslenildiğine veya çevreden bir ses geldiğinde dönüp bakmıyorsa, ışıkları açıp kapamaktan fazla keyif alıyorsa, hareket etmek istemiyor çok fazla yatıyorsa, bazı nesnelere çok fazla dokunmak istiyorsa, çarptığında, düştüğünde, yaralandığında fark etmiyor veya umursamıyor gibi görünüyorsa, vb.…
• Vestibüler Bilateral İntegrasyon ve Sıralama: Bir çocuk, karanlıktan, yüksekten korkuyorsa ve bunlara benzer farklı korkuları varsa, salıncağa, kaydırağa binmek istemiyorsa, bisiklet binmekte zorlandıysa, oyuncak kutusunu taşıma, fermuar açma kapama, düğme ilikleme vb. zorlandıysa, vb.…
• Diğer Duyusal Sistem sorunları: Bir çocuğun çevresinden ve kendi bedeninden gelen tüm bilgileri uygun şekilde alması, işlemesi ve organize etmesi; dünya ile uyumlu tepkiler verebilmesini, kendini sakinleştirebilmesini, planlar yapabilmesini ve yaşına uygun fiziksel ya da hayali oyunlar oynayabilmesini, günlük hayata uyumlu olmasını sağlar. Bu alanlarda yaşanılan herhangi bir zorluk için duyusal değerlendirme alınması önerilir.

Daha fazla bilgi için terapistinize danışabilirsiniz.

4. Günlük Yaşam Becerilerinde Zorluklar

• Bağımsızlık Becerileri: Bir çocuk; giyinme, yemek yeme, banyo yapma gibi temel bağımsızlık becerilerinde yardıma ihtiyaç duyuyorsa, çatal-bıçak kullanma becerisinde zorluk çekiyorsa, vb.…
• Tuvalet Eğitimi: Bir çocuk, bağımsız olarak tuvalet ihtiyaçlarını karşılayamıyor, tuvaletinin geldiğini fark etmiyor, fark ediyor ancak tuvalete gitmeyi reddediyor, vb. tuvalet sorunları yaşıyorsa, …

5. Sosyal Beceriler ve Duygusal Düzenleme

• Oyun Oynama ve İletişim Kurma: Bir çocuk, yaşıtlarıyla oyun oynamakta zorluk çekiyorsa, sıra bekleme, paylaşma veya duygularını ifade etme konusunda sorun yaşıyorsa, vb.….
• Öfke Kontrolü ve Duygusal Yönetim: Bir çocuk, sık sık öfke nöbetleri geçiriyor sakinleşemiyor veya sakinleştirmeye izin vermiyorsa, duygularını kontrol etmekte zorlanıyorsa, vb...

6. Akademik Başarı ve Dikkat Eksikliği

• Dikkat Dağınıklığı: Bir çocuk, sınıfta yeterli süre odaklanmakta zorluk çekiyorsa, görevlerini tamamlamakta güçlük yaşıyorsa veya talimatları takip edemiyorsa, 
• Görsel-Motor Entegrasyon: Bir çocuk, harfleri veya şekilleri tanımakta zorluk çekiyorsa, tahtadan deftere yazıyı geçirmede zorlanıyorsa, gördüğü şekli kopya edemiyorsa, odanın içinde aradığı oyuncağı bulamıyorsa ya da harfleri karıştırıyorsa (örneğin "b" ve "d" harflerini karıştırma), vb.….

7. Bilişsel Beceriler ve Algı Problemleri

• Problem Çözme ve Planlama: Bir çocuk, karmaşık görevlerde sıralama yapamıyor, problem çözme veya planlama becerilerinde zorlanıyorsa, vb.…
• Görsel Algı: Bir çocuk, harfleri, renkleri, şekilleri veya nesneleri ayırt etmekte güçlük çekiyorsa, oyuncak kutusundan istediği oyuncağı bulamıyor, dolaptan istediği kazağı bulamıyorsa, buzdolabında istediği meyeyi bulamıyorsa, vb.….
• Taktil (dokunsal) Algı: Bir çocuk, belirli dokulara karşı aşırı isteklilik veya isteksizlik gösterebilir. Sıcak bir yüzeye dokunduğunda ya da bir darbeye maruz kaldığında tepki vermiyor ya da çevresindeki objeleri aşırı şekilde dokunarak keşfetmek istiyorsa, sarılmaktan rahatsız oluyorsa, geceleri dokunmadan uyuyamıyorsa, vb…. 
• İşitsel Algı: Bir çocuk, evde söylenileni anlarken sınıf gibi karmaşık sesli ortamlarda zorluk çekiyorsa veya evde de söylediğinizi anlamıyor gibi görünüyorsa, ismi ile seslenildiğinde bazen bakıyor bazen bakmıyor veya hiç bakmıyorsa, seslendiğinizde sizin nerede olduğunuzu bulamıyorsa, saç kurutma makinası, elektrik süpürgesi veya konuşma seslerinde rahatsız oluyorsa, vb.…
• Vestibüler Algı : Bir çocuk, merdiven inip çıkmada zorlanıyorsa, araçla seyahat ederken veya sallanan bir yüzeyde bulunurken rahatsız hissediyorsa, yüzmekten korkuyorsa, banyoda başına su gelmesinden rahatsız oluyorsa, yürürken yada koşarken takılıp düşüyor veya dengesini kaybediyorsa, bisiklet sürmede, top atmada bedenini koordine edemiyorsa, kalabalık ortamlarda kaygı ve huzursuzluk yaşıyorsa, dikkati dağınıklığı varsa, beden eğitimi dersi gibi hareket gerektiren aktivitelerden kaçınıyorsa, baş dönmesi yaşıyor, yükseklikten, karanlıktan korkuyorsa, vb.…
• Proprioseptif Algı: Bir çocuk, merdiven inip çıkmada, nesneleri kaldırma, itme çekmede, kıyafetleri giymede, oturma veya yürüme gibi basit günlük yaşam aktivitelerinde zorlanıyorsa, çok fazla hareket etmek istiyorsa veya sürekli hareketsiz kalmak istiyorsa, yavaş veya düzensiz hareket ediyorsa, vb… 
• Koku ve Tat Algısı: bir çocuk, seçici besleniyorsa, arkadaşının parfümü, okul kantinindeki yemek kokusu veya evde pişen yemekler rahatsız edici olabiliyorsa, yiyeceklerin kötü koktuğunu anlayamıyorsa, aşırı tatlı veya tuzlu besin tüketiyorsa, vb…

Yukarıda verilen örnekler genel geçerdir. Ergoterapiye ihtiyacı olup olmadığını anlamak için mutlaka yetkin bir terapistten değerlendirme alınmalıdır. 

Eğer çocuğunuzda gelişiminde Çocuğumun ergoterapiye ihtiyacı olup olmadığını nasıl anlayabilirim? Başlıklı yazıdaki belirtileri gözlemliyorsanız, çocuğunuzun bir ergoterapist tarafından değerlendirilmesi faydalı olabilir. Özellikle, çocuğunuzun günlük yaşamını etkileyen zorluklar fark ediyorsanız, bu sorunların üzerine gitmek ve çocuğunuzu desteklemek için erken müdahale oldukça önemlidir. Ergoterapistler, çocuğunuzun bireysel ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilmiş tedavi planları hazırlayarak hem kısa hem de uzun vadeli gelişim hedefleri belirler.

Erken tanı ve müdahale, çocuğunuzun günlük yaşama daha rahat uyum sağlamasına, özgüveninin artmasına ve bağımsızlık kazanmasına yardımcı olabilir.

Ergoterapi süreci, çocuğun ihtiyaçlarına ve terapinin hedeflerine bağlı olarak değişir. Bazı çocuklar birkaç ay içinde önemli ilerlemeler kaydederken, bazıları için daha uzun süreli bir destek gerekebilir. Ergoterapist, ilerlemeye göre seans sıklığını ve süresini belirler.

Pediatrik ergoterapide çocukların gelişimsel becerilerini desteklemek, günlük yaşam aktivitelerine katılımlarını artırmak ve bağımsızlık kazanmalarını sağlamak amaçlanır.Terapistinizin aldığı eğitimler ve yetkinliği dahilinde pediatrik ergoterapide kullanılan teknik ve yöntemlerden bazıları şunlardır:

1. Duyu Bütünleme Terapisi (Sensory Integration Therapy)
2. Bilişsel Rehabilitasyon
3. Günlük Yaşam Aktiviteleri Eğitimi (Activities of Daily Living - ADL)
4. Aktivite Analizi ve Modifikasyon
5. El Becerileri ve İnce Motor Gelişim Çalışmaları
6. Nörogelişimsel Yaklaşım
7. Kaba Motor Beceriler ve Denge Çalışmaları
8. Enerji Koruma Teknikleri
9. Davranışsal Müdahaleler.
10. Oyun Terapisi
11. Sosyal Beceriler Eğitimi
12. Ergonomik Destek ve Postür Eğitimi
13. Ortez ve Destekleyici Ekipman Kullanımı
14. Aile Eğitimi ve Danışmanlığı...

Evde ergoterapiyi desteklemek için günlük yaşamda yapabileceğiniz bazı aktiviteler ve stratejiler, çocuğunuzun motor, bilişsel, duygusal ve sosyal becerilerini geliştirmeye yardımcı olabilir. Aşağıda verilen örnekler genel geçerdir ve çocuğunuza uygunluğunun belirlenmesi için terapistinize başvurmanız önerilir. 

1. Günlük Yaşam Aktivitelerine Katılımı Teşvik Edin

• Çocuğun giyinme, diş fırçalama, el yıkama gibi temel bakım becerilerine katılmasına fırsat verin.
• Küçük görevler: Masayı kurmak, oyuncakları toplamak, vb.

İpucu: İşleri eğlenceli hale getirerek çocuğun katılımını artırabilirsiniz.

2. İnce Motor Becerileri İçin Aktiviteler

• Oyun hamuru, LEGO, boncuk dizme, vb. gibi aktiviteler.

3. Duyu Bütünleme Aktiviteleri

Farklı duyu sistemleri veya duyu bütünleme için özelleştirilmiş duyusal müdahaleler önerilir.

Örneğin:

• Hamakta sallanmak, yukarıdaki dolaptan bardak almak vb. gibi aktiviteler ağırlıklı olarak vestibüler sistemi destekler.
• Zıplamak, itmek, çekmek, sıkmak veya sıkıştırmak, dar alanda olmak ağırlıklı olarak proprioseptif sistemi destekler. 
• Vb.

4. Kaba Motor Gelişimi İçin Hareketli Oyunlar

• Zıplama, seksek, yastık kalesi yapma gibi oyunlarla denge ve koordinasyon becerilerini destekler.
• Çocuğun merdiven çıkma, bisiklet sürme gibi fiziksel aktiviteler yapmasını teşvik edebilrsiniz.

İpucu: Kaba motor gelişimi için en sık kullanılan yöntemlerden biri geçiş ve hareketin zor olduğu alanlarda kurulan oyunlardır.

5. Sosyal Becerileri ve İletişimi Geliştirmek İçin Oyunlar

• Sıra bekleme, paylaşma gerektiren oyunlar oynayarak sosyal becerileri pekiştirilmesini destekleyebilirsiniz.
• Çocuğunuzla rol yapma oyunları (örneğin doktor-hasta) oynayarak iletişim becerilerini destekleyebilirsiniz.

6. Bilişsel Beceriler İçin Etkinlikler

• Puzzle, yapboz ve hafıza oyunları oynayarak problem çözme becerilerini destekleyebilirsiniz.
• Günlük işlerde basit yönergeler vererek çocuğun sözel yönergeleri takip etme becerisini geliştirebilirsiniz.

7. Rutin Oluşturma ve Enerji Yönetimi

• Günlük aktiviteler için sabit rutinler oluşturun. Çocuk rutinleri bildikçe kendini güvende hisseder.
• Enerjiyi dengeli kullanmak için aktivite-mola döngüsü uygulayın (örneğin 30 dakika oyun, 10 dakika dinlenme).

8. Yaratıcı Aktiviteler 

• Resim yapma, müzikle dans etme, hikâye anlatma gibi aktivitelerle duygusal ifade becerisini geliştirebilirsiniz.

Duygularını tanıması ve ifade etmesi için ona duygu kartları kullanabilirsiniz.

9. Aile Katılımı ve Destekleyici Yaklaşımlar

• Çocuğunuzla birlikte oyunlar oynayarak kaliteli zaman geçirin ve onunla iletişim kurun.
• Başarılarını küçük ödüllerle veya övgüyle destekleyin. Bu ödüller kesinlikle düzenli ve her başarı için olmamalı.

10. Evde Yardımcı Ekipman Kullanımı

• Eğer terapistiniz bir ortez, kalem tutucu veya özel sandalye önerdiyse, bunları günlük yaşamda terapistinizin önerdiği şekilde kullanmasını teşvik edin.
• Çalışma köşesini uygun yüksekliğe göre ayarlayarak ergonomik bir alan yaratın.

11. Ergoterapist ile İletişim

• Ergoterapistin önerdiği egzersizleri düzenli olarak evde tekrarlayın.
• Gelişmeleri takip etmek için ergoterapistle sürekli iletişimde kalın ve gerektiğinde danışın.

Bu aktiviteler sadece örnek olarak sunulmuş olup çocuğunuz için kişiselleştirilmiş destekleyici aktiviteler için ergoterapistiniz ile iletişime geçmeniz önerilir.